IJzertekort

• Laat bloed en oorzaak onderzoeken. Een arts kan bloedarmoede vaststellen en kijken of ijzertekort of bijvoorbeeld bloedverlies meespeelt. Een normale hemoglobinewaarde sluit een lage voorraad niet altijd uit. [1] [2]
• Eet ijzerrijk, zeker bij lage inname. Denk aan bonen, volkorenproducten, vlees of vis; fruit of groente bij plantaardig ijzer helpt de opname. Alleen voeding herstelt vastgestelde bloedarmoede niet altijd. [1]
• Behandel een bevestigd tekort gericht. Voorgeschreven tabletten vullen ijzer aan terwijl de arts het verloop en de oorzaak opvolgt. Start geen hoge dosis alleen omdat je moe bent. [2]

Moeheid, bleekheid, hoofdpijn, hartkloppingen en kortademigheid kunnen passen bij bloedarmoede door ijzertekort. Rusteloze benen of trek in ijs of andere niet-eetbare dingen komen soms voor. Geen enkel teken stelt op zichzelf de diagnose. [2]

Maak een afspraak bij aanhoudende klachten, hevige menstruatie of mogelijk verborgen bloedverlies. Bloedbraken, zwarte teerachtige ontlasting, pijn op de borst, flauwvallen of ernstige benauwdheid vragen snelle medische hulp. [2]

Veel bloed verliezen, bijvoorbeeld bij menstruatie of uit maag en darm, is een belangrijke oorzaak. Ook zwangerschap, lage ijzerinname en soms een opnameprobleem kunnen bijdragen. Een plantaardig eetpatroon veroorzaakt niet vanzelf een tekort. [1] [2]

Als de oorzaak niet duidelijk is, kan de arts verder onderzoek doen. Zelfs als tabletten helpen, kan onopgemerkt bloedverlies nog aandacht nodig hebben. [2]

IJzer uit vlees neemt je lichaam doorgaans makkelijker op dan ijzer uit plantaardig eten. Vitamine C uit bijvoorbeeld fruit of paprika bij de maaltijd helpt de opname van plantaardig ijzer; stoffen in granen, peulvruchten, thee en koffie kunnen die opname verminderen. Bonen, volkorenproducten, noten, zaden en groenten dragen bij, maar eten alleen herstelt niet altijd een bewezen tekort. [1]

Spinazie en pompoenpitten leveren ijzer, maar behandelen geen bloedarmoede op zichzelf. Voeg eventueel fruit of paprika toe aan zo'n maaltijd. IJzertabletten horen bij de vastgestelde oorzaak en het behandeladvies.

Bij bevestigd ijzergebreksanemie kan een arts ijzerbehandeling adviseren en de respons controleren; de oorzaak moet eveneens worden aangepakt. Soort preparaat, hoeveelheid en duur hangen af van leeftijd, zwangerschap, ernst, tolerantie en lokale medische richtlijnen. Er is geen universele zelfzorgdosering voor iedereen.[2]

IJzerpreparaten kunnen maag-darmklachten geven en kunnen schadelijk zijn bij onbedoelde inname door kinderen. Houd ze buiten bereik. Vertel arts of apotheker welke medicijnen en supplementen je gebruikt: ijzer kan de opname van sommige geneesmiddelen beïnvloeden. Verander voorgeschreven behandeling niet zonder overleg.

De huisarts bespreekt klachten, eten, menstruatie en mogelijk bloedverlies. Een bloedbeeld toont onder meer hoeveel hemoglobine je hebt; als de oorzaak niet duidelijk is, kan meer onderzoek volgen, bijvoorbeeld naar bloedverlies uit de darm. Een normale hemoglobinewaarde sluit een lage ijzervoorraad niet vanzelf uit. [1] [2]

Maak een afspraak bij aanhoudende klachten. Bij ernstig bloedverlies, flauwvallen, pijn op de borst of ernstige benauwdheid zoek je snel hulp. [2]