Brandnetel

Kruiden

Vergelijk dit onderwerp

Kort antwoord

Brandnetel wordt gebruikt bij gewrichtsklachten, lichte urinewegklachten en als groente; blad, bovengrondse plant, wortel en verse prik zijn verschillende toepassingen. Er is ook mogelijk een ontstekingsremmend effect: laboratoriumonderzoek en een klein onderzoek met een bepaald bladextract bij reumatoïde artritis geven een eerste signaal, geen bewijs dat thee reuma behandelt of gewrichtsschade voorkomt. Pijnverlichting door de prik is een ander gebruik. [1] [4] [5]

Brandnetel wordt gebruikt als groente en in verschillende traditionele toepassingen; blad, bovengrondse plant, wortel en verse prik zijn niet uitwisselbaar.

Brandnetel

Aan bronnen getoetst; niet door een arts beoordeeld. Geen persoonlijk medisch advies. Lees de disclaimer

Bijgewerkt: 2026-10-08

Waarvoor wordt brandnetel gebruikt?

  • Pijnlijke en stijve gewrichten. Mensen gebruiken thee, extracten of de prik van verse brandnetels om reumatische klachten te verlichten. Voor die prik bestaan positieve ervaringen en een klein onderzoek met minder artrosepijn; niet elk onderzoek vond voordeel. Een klein onderzoek met een bepaald gedroogd bladextract naast de gewone behandeling bij reumatoïde artritis vond gunstige verschillen in sommige ontstekingswaarden, maar niet in pijn tussen groepen. Thee en de verse prik zijn niet als ontstekingsremmer bewezen. [4] [5] Meer over gewrichten en de brandnetelprik.
  • Lichte urinewegklachten. Bladthee en bepaalde extracten worden traditioneel gebruikt om meer te plassen. Dat is iets anders dan een blaasontsteking behandelen. [1][2]
  • Plasklachten bij een vergrote prostaat. Hiervoor wordt de wortel gebruikt, niet de gewone bladthee. Het doel is gemakkelijker plassen. Laat eerst de oorzaak van de klachten beoordelen. [3]
  • Hooikoorts. Mensen nemen brandnetelproducten tegen niezen en een loopneus. Onderzoeken laten een gemengd beeld zien: soms ervaren deelnemers verlichting, maar niet steeds meer dan met een nepmiddel. Onderzoek · vervolgonderzoek.
  • Vettige, schilferende huid. Bepaalde poeders van de bovengrondse plant worden hiervoor traditioneel ingenomen. Dat is niet hetzelfde als thee op de huid smeren. [1]
  • Haar en hoofdhuid. Brandnetel komt voor in traditionele haarwassingen tegen roos en haaruitval. Dat gebruik is beschreven; het is geen garantie op nieuwe haargroei. Traditionele toepassingen.
  • Als groente. Gekookt brandnetelblad levert voedingsstoffen, waaronder mineralen. Het blad opeten is iets anders dan alleen het aftreksel drinken. Voedingsonderzoek.
  • Bloedsuiker: onderzocht, niet zelf behandelen. Een onderzoek met bladextract liet betere bloedsuikerwaarden zien bij mensen met diabetes type 2 die ook medicijnen gebruikten. Dat maakt een kop thee nog geen diabetesbehandeling. Onderzoek met bladextract.

Brandnetels bij reuma, artritis en artrose

Ja, mensen gebruiken de prikkende plant rechtstreeks op de huid om gewrichtspijn te verminderen. Ze strijken of tikken bijvoorbeeld met verse brandnetels langs een pijnlijke plek. Dit traditionele gebruik heet urticatie. Het gaat om de brandharen; een kop brandnetelthee geeft niet hetzelfde effect. Let op: de prik kan langdurig branden en huiduitslag geven.

In interviews met 18 mensen die dit zelf toepasten, vertelden 17 dat hun gewrichtsklachten waren verminderd. Het waren wel zelfgekozen gebruikers, geen willekeurig gekozen groep. Hun ervaringen zijn interessant, maar vertellen niet hoeveel mensen in het algemeen baat zullen hebben. Lees over deze interviews.

Een klein onderzoek bij artrosepijn aan duim of wijsvinger vond ook minder pijn en minder moeite met dagelijkse handelingen. Bij een later knieonderzoek namen de klachten in beide groepen ongeveer evenveel af. Er zijn dus aanwijzingen voor pijnverlichting, geen zekerheid voor ieder gewricht. Handonderzoek · knieonderzoek.

Reuma is een verzamelnaam; artrose en reumatoïde artritis zijn verschillende aandoeningen. Deze onderzoeken bewijzen niet dat brandnetel reumatoïde artritis afremt of beschadigde gewrichten herstelt. Het is geen vervanging voor je behandeling. Onderzoek naar de huidreactie.

Wat laten de onderzoeken zien?Onderzoek en achtergrond

Bij handartrose: een klein maar positief resultaat. In 2000 deden 27 mensen met artrosepijn aan de duim of wijsvinger mee. Ze probeerden zowel brandnetel als een niet-prikkende vergelijkingsplant. Na de brandnetelweek hadden ze gemiddeld minder pijn en minder beperkingen. Door de kleine groep weten we nog niet hoe betrouwbaar dit voor anderen of voor langdurig gebruik is. Oorspronkelijk handonderzoek.

Bij kniepijn: geen duidelijk extra voordeel. In 2008 deden 42 mensen met langdurige kniepijn mee. Zowel bij brandnetel als bij de vergelijkingsplant daalde de pijn ongeveer evenveel. Dit onderzoek bevestigde dus niet hetzelfde extra voordeel als het handonderzoek. Oorspronkelijk knieonderzoek.

Gekookte brandnetel naast een pijnstiller. Een klein onderzoek vergeleek brandnetel met een lagere hoeveelheid diclofenac met een hogere hoeveelheid diclofenac zonder brandnetel. Beide groepen gingen vooruit. Omdat mensen wisten welke behandeling ze kregen en een goede vergelijking met dezelfde hoeveelheid medicijn ontbrak, kun je hieruit niet afleiden dat brandnetel je pijnstiller kan vervangen of dat je minder medicijn nodig hebt. Onderzoek bij acute artritis.

Hooikoorts: gemengde uitkomsten. In een onderzoek uit 1990 beoordeelden gebruikers een gevriesdroogd brandnetelproduct gunstiger dan het nepmiddel; in hun dagelijkse klachtenlijsten was het verschil klein. In een later onderzoek naar een wortelproduct verbeterden de klachten ook bij mensen met het nepmiddel. Dat is geen overtuigend bewijs voor gewone brandnetelthee. Onderzoek uit 1990 · later wortelonderzoek.

Bloedsuiker: een positief signaal voor een specifiek extract. In een onderzoek met 92 mensen met diabetes type 2 verbeterden verschillende bloedsuikerwaarden met bladextract naast hun gebruikelijke medicijnen. Dat verdient aandacht, maar is geen reden om zelf medicijnen te vervangen of een theedosis te bedenken. Bespreek een extract met je behandelaar. Oorspronkelijk diabetesonderzoek.

Prostaat en plassen. Er zijn positieve onderzoeken naar brandnetelproducten. De Europese geneesmiddelenbeoordelaars vinden de studies nog onvoldoende om de werking van de beschreven wortelmiddelen overtuigend vast te stellen. Ze erkennen wel het langdurige traditionele gebruik. Dat is iets anders dan zeggen dat niemand er baat bij kan hebben. Beoordeling van wortelpreparaten.

Mogelijk ontstekingsremmend effect: in cellen remde een gestandaardiseerd bladextract een signaalroute die betrokken is bij ontsteking. Dat is laboratoriumonderzoek, geen aangetoond effect van thee. Een kleine gerandomiseerde studie bij mensen met reumatoïde artritis onderzocht een gestandaardiseerd gedroogd bladextract naast hun gewone behandeling. De gepubliceerde samenvatting meldt gunstige verschillen in sommige ontstekingswaarden, maar geen significant verschil tussen groepen voor pijn. De volledige definitieve publicatie was niet beschikbaar; tabellen uit het auteurs-preprint zijn voorlopig en lieten ook verschillen bij aanvang zien. Dit is een voorzichtig eerste signaal, geen bewezen behandeling, geen bewijs voor minder gewrichtsschade en geen reden om medicatie te veranderen. [4] [5]

Waarom prikt brandnetel? En welke vorm gebruik je waarvoor?

De prik en de doorbloeding. De brandharen brengen stoffen in de huid, waaronder histamine. Histamine kan de kleine bloedvaten in de huid wijder maken. Dat maakt een plaatselijke huidreactie begrijpelijk, maar bewijst niet dat een betere doorbloeding ín het gewricht de reumatische pijn verlicht. Onderzoekers noemen ook beïnvloeding van pijnsignalen als mogelijke verklaring. Hoe de eventuele pijnverlichting precies ontstaat, staat niet vast. Brandnetel en de huid · histamine en huiddoorbloeding · mogelijke verklaringen voor pijnverlichting.

  • Blad en bovengrondse plant: gebruikt voor thee, sap, poeder en extracten; traditioneel onder meer bij lichte urineweg- en gewrichtsklachten.
  • Wortel: een andere grondstof, vooral bekend van middelen bij plasklachten door een vergrote prostaat.
  • Verse brandnetel op de huid: bedoeld om een prikkel uit te lokken, niet hetzelfde als thee of een extract. Hier beschrijven we het gebruik, niet een zelfbehandelkuur.
  • Gekookt jong blad: wordt als groente gegeten. Gebruik alleen planten die je zeker herkent; rauwe brandharen kunnen ook je mond irriteren.

Bij een geneesmiddel volg je de bijsluiter van dat product. Er bestaat geen hoeveelheid die voor ieder plantdeel, extract en iedere klacht hetzelfde is. Tincturen kunnen alcohol bevatten. [1][2][3]

Andere traditionele toepassingen en gebruiksgrenzen

Roos, haaruitval en een versterkend middel. Historische kruidenboeken noemen brandnetel als haarwas en als versterkend of “bloedreinigend” middel. Ook gebruik bij jicht, spijsverteringsklachten en hoest is beschreven. Dit zijn voorbeelden van wat mensen ermee deden, geen lijst van bewezen behandelingen. Claims over ontgiften, nieuwe haargroei of het genezen van jicht volgen daar niet vanzelf uit. Historisch gebruik van wortel en blad · historisch gebruik van de bovengrondse plant.

Hoelang? Bij de beschreven middelen van de bovengrondse plant noemt de Europese beoordeling medische hulp als lichte urinewegklachten langer dan twee weken aanhouden, en bij gewrichts- of huidklachten na vier weken. Dat zijn geen wachttijden bij pijn, koorts of verergering: dan neem je eerder contact op. Blad- en wortelmiddelen hebben eigen bijsluiters. [1][2][3]

Kinderen en jongeren. Medicinale thee van de bovengrondse plant voor urinewegklachten en de beschreven middelen voor gewrichtspijn worden onder 18 jaar afgeraden. Voor andere genoemde vormen bij urinewegklachten en het huidpoeder geldt onder 12 jaar. Bij alleen het blad gelden weer de eigen productregels. Laat de keuze beoordelen door arts of apotheker. Deze grenzen zijn geen eetverbod voor gewoon gekookt blad als groente. [1][2]

Wanneer even opletten

  • Een rood, warm of gezwollen gewricht, zeker met koorts: laat dit beoordelen en ga het niet zelf met brandnetels behandelen.
  • Pijn bij plassen, bloed in de urine, koorts of niet kunnen plassen: neem contact op met een arts. Thee behandelt geen urineweginfectie.
  • Zwanger, borstvoeding of vochtbeperking: medicinale brandnetelproducten worden bij zwangerschap en borstvoeding afgeraden. Gebruik geen vochtafdrijvende brandnetelkuur als je juist minder moet drinken.
  • Medicijnen of gebruik door een kind: overleg over het product met arts of apotheker. Verander je reuma- of diabetesmedicijnen niet op basis van dit artikel.
  • Bijwerkingen: buikklachten, jeuk en uitslag kunnen voorkomen. Verse brandnetels op de huid kunnen langdurig branden; vermijd ze bij allergie of beschadigde huid.

Veiligheid van de bovengrondse plant [1] · blad [2] · wortel [3] · huidreacties.

Veelgestelde vragen

Helpt brandnetel echt bij reuma?

Sommige mensen ervaren minder gewrichtspijn, en een klein onderzoek naar de brandnetelprik bij handartrose was positief. Een knieonderzoek vond geen duidelijk extra voordeel. Dat maakt pijnverlichting mogelijk interessant, maar brandnetel is geen bewezen behandeling die reumatoïde artritis afremt. Handonderzoek · knieonderzoek.

Waarom slaan of strijken mensen met brandnetels langs hun gewrichten?

Ze proberen met de prik pijn te verlichten. Deze oude toepassing heet urticatie. De huid reageert op stoffen uit de brandharen; beïnvloeding van pijnsignalen is een mogelijke verklaring. Dat meer doorbloeding van het gewricht het werk doet, is niet aangetoond met de hier beschreven onderzoeken. De prik kan zelf ook pijn en huiduitslag geven. Achtergrond en ervaringen.

Is brandnetelthee hetzelfde als een wortel- of bladextract?

Nee. Het plantdeel, de manier van bereiden en de hoeveelheid verschillen. Een resultaat met een wortelproduct voor de prostaat of met bladextract voor de bloedsuiker kun je niet zomaar toeschrijven aan een kop bladthee. Wortelmiddelen [3] · bladextractonderzoek.

Kun je brandnetels eten?

Ja, goed gekookt jong blad wordt als groente gegeten en levert voedingsstoffen. Het is geen vervanging voor behandeling van een vastgesteld tekort. Gebruik alleen planten die je zeker herkent en eet het prikkende blad niet rauw. Onderzoek naar brandnetel als voeding.

Worden ervaringen ook meegeteld als er weinig onderzoek is?

Ja. De interviews met zelfgekozen brandnetelgebruikers en het traditionele gebruik staan hier juist daarom bij, zonder hun ervaring als garantie voor iedereen te presenteren. Pijnverlichting door de prik bewijst niet dat de ontsteking in een gewricht afneemt. Een kleine studie met een bepaald gedroogd bladextract naast gewone reumazorg vond gunstige verschillen in sommige ontstekingswaarden, maar geen significant verschil tussen groepen in pijn. Dat is een voorlopig signaal, geen bewijs dat thee reuma behandelt of gewrichtsschade voorkomt. Verander geen medicijnen. Ervaringen [8] [4] [5]

Onderzoek en bronnenBewijsoverzicht, methodiek en volledige bronnenlijst

Wat is onderzocht?

Brandnetel wordt gebruikt voor gewrichtsklachten, urinewegen en als groente. Een specifiek bladextract gaf een voorlopig ontstekingssignaal bij reumatoïde artritis; de prik is onderzocht voor pijn, niet voor ontstekingsremming.

Conclusie: Deze middelen worden al lang gebruikt om lichte gewrichtspijn te verlichten of meer te plassen. De Europese beoordeling erkent dat traditionele gebruik; de werking is nog niet overtuigend aangetoond. Dit gaat niet over het prikken met verse bladeren.

Thee en andere middelen bij lichte gewrichts- of urinewegklachten

Onderzoek: Vooral gebaseerd op langdurig gebruik.

Onderzochte groep: Mensen met lichte klachten; de leeftijdsgrens hangt af van het product.

Vorm of context: Beschreven middelen van blad of bovengrondse plant; geen wortelmiddel.

Onzekerheid: Een middel dat lang wordt gebruikt helpt niet automatisch iedereen. Thee is geen behandeling voor een infectie.

Bronnen: European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., herba, European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., folium

Conclusie: Bepaald poeder van de bovengrondse plant wordt hiervoor traditioneel ingenomen. Het is geen advies om thee op je huid te smeren.

Vettige en schilferende huid

Onderzoek: Traditioneel gebruik; geen overtuigend bewijs uit patiëntenonderzoek.

Onderzochte groep: Volgens de beschreven toepassing vanaf 12 jaar; volg de eigen productbijsluiter.

Vorm of context: Een bepaald kruidpoeder om in te nemen.

Onzekerheid: Dit zegt niet dat ieder brandnetelproduct helpt bij elke huidklacht.

Bronnen: European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., herba

Conclusie: Brandnetelwortel wordt traditioneel gebruikt om deze klachten te verlichten, nadat een arts ernstigere oorzaken heeft uitgesloten. Gewone bladthee is niet hetzelfde.

Plasklachten door een vergrote prostaat

Onderzoek: Traditioneel gebruik, geen garantie op verbetering.

Onderzochte groep: Volwassen mannen met beoordeelde plasklachten door een goedaardige prostaatvergroting.

Vorm of context: De beschreven wortelproducten, niet het blad.

Onzekerheid: Laat nieuwe of verergerende klachten beoordelen; kies niet zelf een behandeling op grond van dit overzicht.

Bronnen: European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., radix — Revision 1

Conclusie: Een kleine studie met gedroogd bladextract naast gewone zorg vond gunstige groepsverschillen in sommige ontstekingswaarden, maar niet in pijn. Dit bewijst geen werkzaamheid van thee, prik of bescherming tegen gewrichtsschade.

Mogelijk ontstekingsremmend effect bij reumatoïde artritis

Onderzoek: Gepubliceerde samenvatting van gerandomiseerde klinische studie en voorlopig auteurs-preprint.

Onderzochte groep: Mensen met reumatoïde artritis in een kleine driearmige studie; geen gezond algemeen publiek.

Vorm of context: Gestandaardiseerd gedroogd bladextract naast behandeling, niet thee, wortel of verse prik.

Onzekerheid: De definitieve volledige tekst was niet beschikbaar; auteurs-preprint laat groepsverschillen bij aanvang zien en pijn verschilde niet significant tussen groepen.

Bronnen: Therapeutic efficacy of Urtica dioica and evening primrose in patients with rheumatoid arthritis: A randomized double-blind, placebo-controlled clinical trial

Conclusie: Een kleine handartrosestudie vond minder pijn, maar een knieonderzoek niet meer voordeel dan de vergelijkingsplant. Gebruikersinterviews beschrijven verlichting; dit zijn zelfgekozen gebruikers en pijnverlichting is geen bewijs van ontstekingsremming.

Prik van verse brandnetel bij gewrichtspijn

Onderzoek: Twee kleine gerandomiseerde onderzoeken en zelfgekozen gebruikersinterviews; primaire abstracts en thesis gelezen.

Onderzochte groep: Mensen met handartrose of langdurige kniepijn; gebruikersinterviews.

Vorm of context: Verse prik op de huid, niet bladextract of thee.

Onzekerheid: Kleine onderzoeken en geen consistent positief knieresultaat; huidreacties kunnen pijnlijk en langdurig zijn.

Bronnen: Randomized controlled trial of nettle sting for treatment of base-of-thumb pain, Nettle sting for chronic knee pain: a randomised controlled pilot study, Treatment of musculoskeletal pain with the sting of the stinging nettle: Urtica dioica

Veiligheid: Laat pijn bij plassen, bloed in de urine of een rood en gezwollen gewricht beoordelen. Overleg bij medicijnen, zwangerschap, borstvoeding of gebruik door kinderen. Geen vochtafdrijvende kuur bij vochtbeperking.

Bronnen

  1. European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., herba · European Medicines Agency / HMPC · 2025 · Beoordeling door toezichthouder
  2. European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., folium · European Medicines Agency / HMPC · 2010 · Beoordeling door toezichthouder
  3. European Union herbal monograph on Urtica dioica L.; Urtica urens L., radix — Revision 1 · European Medicines Agency / HMPC · 2025 · Beoordeling door toezichthouder
  4. Therapeutic efficacy of Urtica dioica and evening primrose in patients with rheumatoid arthritis: A randomized double-blind, placebo-controlled clinical trial · Journal of Herbal Medicine · 2022 · Oorspronkelijk onderzoek
  5. Plant extracts from stinging nettle (Urtica dioica), an antirheumatic remedy, inhibit the proinflammatory transcription factor NF-kappaB · FEBS Letters (PubMed/NCBI record) · 1999 · Oorspronkelijk onderzoek
  6. Randomized controlled trial of nettle sting for treatment of base-of-thumb pain · Journal of the Royal Society of Medicine (PubMed/NCBI record) · 2000 · Oorspronkelijk onderzoek
  7. Nettle sting for chronic knee pain: a randomised controlled pilot study · Complementary Therapies in Medicine (PubMed/NCBI record) · 2008 · Oorspronkelijk onderzoek
  8. Treatment of musculoskeletal pain with the sting of the stinging nettle: Urtica dioica · University of Plymouth (Colin F Randall thesis) · 2001 · Oorspronkelijk onderzoek