Geheugen

• Maak vaste plekken. Leg bril, telefoon en sleutels steeds op dezelfde plaats; gebruik een agenda voor afspraken. Zo hoef je minder losse dingen te onthouden. [2]
• Geef aandacht de ruimte. Wie moe, ziek of afgeleid is, neemt nieuwe informatie soms minder goed op. Merk je ook slechte slaap of somberheid, bespreek beide klachten. [2][3]
• Let op dagelijks functioneren. Gaan medicijnen, betalingen of bekende routes mis, voeg dan niet alleen meer lijstjes toe: laat het beoordelen. [2]

Het geheugen slaat niet alles in één lade op. Je neemt iets waar, bewaart het en haalt het later terug; aandacht helpt daarbij. Voor een mistig gevoel zonder duidelijke geheugenuitval lees je ook over brain fog.

Slaap is onderdeel van een goede algemene gezondheid. Bij slaapproblemen kun je merken dat opletten en onthouden lastiger wordt. Het NIA noemt slaap als relevante factor bij geheugenproblemen; de bron bewijst niet dat één extra uur slaap iedereen beter laat onthouden. [2]

Als je slecht slaapt en ook vergeetachtiger bent, bespreek dan beide klachten met de huisarts. Kijk ook naar slaapkwaliteit. Een enkele slechte nacht verklaart geen blijvend verlies van dagelijkse vaardigheden; wacht bij verergering niet tot je slaap vanzelf herstelt. [3]

Een herinnering kan ontbreken doordat informatie nooit goed is opgemerkt, niet alleen doordat ze later verloren is gegaan. Slaapproblemen, stress, angst of somberheid kunnen meespelen; ook medicijnen, alcohol, een hoofdletsel, schildklierproblemen of een vastgesteld tekort kunnen relevant zijn. Dat zijn mogelijke oorzaken, geen diagnoses die je op basis van vergeetachtigheid zelf kunt stellen. [2][3]

Vertel bij een afspraak wanneer de verandering begon, welke situaties moeilijk zijn en of anderen hetzelfde opmerken. Een naaste kan desgewenst meedenken. Neem ook een overzicht van medicijnen mee; een zorgverlener kan vervolgens bepalen of onderzoek of verwijzing nodig is. [3]

Een lijstje helpt om een losse afspraak niet te vergeten. Blijven betalingen, medicatie of vertrouwde handelingen toch misgaan, vraag een naaste om met je mee te kijken en maak een afspraak met de huisarts. Vertel sinds wanneer dit speelt en neem een medicatieoverzicht mee. De arts kan naar slaap, stemming, gezondheid en medicijnen kijken en zo nodig verder onderzoek regelen. [2][3]

Blijf betrokken bij activiteiten die je fijn vindt, maar vertrouw niet op een ‘memory booster’ die Alzheimerpreventie belooft. Een hulpmiddel maakt de dag werkbaarder; het zegt niets over de oorzaak. [1][2]

Af en toe iets vergeten, zoals waar je sleutels liggen, is iets anders dan herhaald verdwalen op een bekende plek, dezelfde vraag blijven stellen of rekeningen niet meer kunnen regelen. Bij zulke nieuwe of toenemende problemen, zeker als dagelijkse taken moeilijk worden, maak je een afspraak met de huisarts. Ook als iemand zelfstandige taken nog aankan, zijn merkbare veranderingen reden om erover te praten. [2]

Plotselinge verwardheid in combinatie met scheve mond, krachtsverlies, spraak- of zichtproblemen is spoed: bel in Nederland 112 en elders het lokale alarmnummer. Een arts beoordeelt de oorzaak; ga niet zelf uit van dementie of van ‘gewone ouderdom’. [4]